jak pokonać prokrastynację

Jak pokonać prokrastynację?

„Jeżeli będziesz mieć zbyt dużo do zrobienia w zbyt krótkim czasie, będziesz czuć się przytłoczony-to nieuniknione. Bez względu na to, jak mądrze zagospodarujesz swoim czasem i pracą, wciąż będziesz mieć jakieś zaległości.” B. Tracy

Jak pokonać prokrastynację?

Mierz siły na zamiary

Większość kobiet nakłada na siebie zbyt wiele obowiązków, niezależnie jak bardzo się starają, gnają z wywieszonym językiem, nigdy nic nie jest zrobione. To jak z przysłowiową pajęczyną w domu, w którym właśnie wysprzątałaś kuchnię, to ona pojawiła się w salonie. Zamiast podchodzić do obowiązków z radością i spokojem, robimy jedno, myślami już jesteśmy w kolejnej czynności, spieszymy się, co wcale nie poprawia produktywności, a tylko powoduje stres i to, że przestajemy być zadowolone z życia i z siebie. Bo jak być zadowoloną, jeśli zawsze jest się nie dość dobrą?

„Wiele moich klientek to kobiety, które starają się łączyć macierzyństwo z karierą zawodową. Często nakładają one na siebie zbyt wiele obowiązków, a gdy czegoś nie zrobią lub nie skończą jakiejś pracy na czas, są niezadowolone z siebie. Sposobem na tę presję, którą same sobie narzucają, jest nie brać na siebie więcej, niż są w stanie zrobić w czasie, który mają do dyspozycji.” B. Tracy

Jaka jest konsekwencja tego, że mamy zbyt dużo na głowie? Nie robimy nic, bo i tak czujemy się na przegranej pozycji, albo uspokajamy sumienie zapychaczami, takimi jak sprawdzanie maili, mediów społecznościowych, a spore i wartościowe projekty leżą odłogiem.

„Skupiasz się na prostych zadaniach. To zapewne nie jest ci obce: często postanawiasz zająć się „wypełniaczami”, bo są to czynności szybkie i proste do wykonania. Takimi czynnościami są na przykład sprawdzanie e-maili, rozmowa ze współpracownikiem czy lżejsze prace biurowe. Choć wykonanie tych zadań może sprawiać pozory „zajętości” i rodzić przekonanie, że robisz, co do Ciebie należy, jest to twórcza forma prokrastynacji. Drobne sprawy są proste do załatwienia i szybko dają poczucie satysfakcji, kiedy więc zajmujesz się nimi w pierwszej kolejności, czujesz przyjemny dreszczyk zadowolenia i natychmiastowej gratyfikacji.” S.J. Scott

Unikaj poczucia przytłoczenia, które towarzyszy sporym projektom

Masz w planach zrobić obiad, ale jak wchodzisz do kuchni, okazuje się, że brakuje głównego składnika, stół jest zawalony naczyniami po wczorajszej kolacji, a zmywarka nierozpakowana. Coś, co zajęłoby pół godziny, urasta do złożonego zadania, więc na stole ląduje pizza, ty masz poczucie winy, że nie dbasz o zdrową dietę, a budżet rodzinny byłby nadszarpnięty, gdybyś codziennie brała obiad na zamówienie. Dlatego warto oszacować, ile czasu zajmują konkretne czynności, składniki przygotować wcześniej i zamrażać, a do sprzątania włączyć całą rodzinę, by faktycznie zająć się gotowaniem, a nie orką na ugorze. Do prokrastynacji, a w efekcie porzucenia ambitnych planów zawodowych, skłania cię przytłoczenie rozbudowanym zadaniem, np. gdy otrzymasz cegłę z wydawnictwa i postanawiasz, że ją zrecenzujesz na końcu.

„Im więcej czasu i wysiłku wymaga zrobienie czegoś, tym trudniej się za to zabrać.”  S.J. Scott
„Obiecujesz sobie, że zrobisz to „później”. Ta typowa wymówka jest swego rodzaju przypomnieniem, że danym zadaniem możesz zająć się w bliżej nieokreślonej przyszłości. Może to być za kilka godzin, za dwa dni albo w jakiś „idealny”, wolny dzień, który sobie wyobrażasz, że kiedyś nastąpi.” S.J. Scott

Oczywiście idealny czas nie następuje. Przyczyną prokrastynacji przy dużych zadaniach może też być brak natychmiastowej nagrody. Bo jak pisać wiele miesięcy blogi bez wynagrodzenia, z nadzieją na przyszłe, nieokreślone zyski? Uganiamy się za natychmiastowym efektem, który jednak rzadko towarzyszy czemuś wartościowemu.

„Konieczność czekania na odległe w czasie i niesprecyzowane korzyści często nie wydaje się jednak na ogół warta zachodu.”

„Co jeśli zadanie jest zbyt złożone, nietypowe albo trudne? Co jeśli pod pewnymi względami jest niejednoznaczne i sprawia trudność w oszacowaniu, od czego należy zacząć? Ta niepewność może powstrzymywać Cię od zajęcia się sprawą, bo nie wiesz, jaki pierwszy krok powinieneś postawić. Nawet jeśli umiesz domyślić się owego pierwszego kroku, to gdy zaczniesz zastanawiać się nad całym procesem, możesz łatwo wpaść w pułapkę niedoszacowania czasu i wysiłku potrzebnych do ukończenia przedsięwzięcia. W rezultacie często odkładamy zadanie na później po prostu dlatego, że czujemy się przytłoczeni wszystkimi działaniami, jakie należy podjąć, by je wykonać.”  S.J. Scott

Nie masz czasu? Zrób cokolwiek w dostępnym ci czasie

Szacujesz, że na ukończenie zadania potrzebujesz godzinę, a dysponujesz kwadransem? To zacznij, jutro może znów znajdziesz kwadrans, a po tygodniu zadanie będzie ukończone. Jeśli będziesz czekać na moment, w którym znajdziesz całą wolną godzinę, możesz się nie doczekać.

„Ilekroć odkładasz zadanie na później ze względu na brak czasu, wychodzisz z ograniczającego Twoje możliwości założenia, że wkładanie niewielkiego wysiłku w jakąś sprawę nie jest warte zachodu. (…) nawet jeśli masz tylko kilka minut na zrobienie czegoś, zalecam ci zajęcie się tą sprawą. Koncepcja polega na wykorzystaniu „krótkich przedziałów czasu” (…) do zrobienia drobnych postępów na drodze do celu. Owszem, nie będziesz mógł poświęcić danemu zadaniu „należnej” liczby godzin, ale lepiej zrobić trochę niż nic, prawda?” S.J. Scott

Zrób to, na co masz ochotę

Czasem najdzie mnie ochota na gotowanie, a czasem na pisanie. Czasem mam ochotę się wyciszyć, składając pranie. Wychodzę z założenia, że zamiast ze sobą walczyć, czasem lepiej dać się ponieść spontanicznej ochocie na coś, nawet jeśli wcześniej zupełnie inaczej zaplanowałaś dzień. Jeśli coś sprawia mi radość, nie czuję zmęczenia i zniechęcenia, choć przyznam, że musiałam się nauczyć lubić niektóre obowiązki.

„(…) ludziom brakuje motywacji, gdy przewidywany efekt ich pracy nie przedstawia dla nich większej wartości.” S.J. Scott

Marta Szyszko

na podstawie:

„Nawyk nieodwlekania. Proste sposoby pokonania prokrastynacji” S.J. Scott, wyd. Sensus

Comments

comments