Rest.

Kiedy pracownik zyskuje prawo do pierwszego urlopu?

Prawo do płatnego urlopu wypoczynkowego przysługuje każdej osobie zatrudnionej na podstawie umowy o pracę, ale jego wymiar zależy m.in. od liczby przepracowanych lat. Regulacje dotyczące tego przywileju nie są jednak jednolite – powinny o tym wiedzieć przede wszystkim osoby, które podjęły pracę zawodową po raz pierwszy.

Pierwszy urlop wypoczynkowy

Rozpoczęcie pracy skutkuje nabyciem prawa do płatnego urlopu wypoczynkowego, jednak w przypadku pierwszego roku zatrudnienia, przywilej ten należy się na nieco innych zasadach. W jaki sposób tę kwestię reguluje kodeks pracy? Pracownikowi podejmującemu pracę zawodową po raz pierwszy przysługuje 1/12 urlopu za każdy przepracowany miesiąc, co oznacza, że może on pobierać go cząstkowo. Kiedy można mówić o przepracowanym miesiącu?

Przykłady

  1. Joanna podjęła pracę jako sprzedawca 1 stycznia. To oznacza, że pierwszy miesiąc jej pracy upłynie wraz z ostatnim dniem stycznia.
  2. Tomasz rozpoczął pracę na magazynie 23 kwietnia – pierwszy miesiąc jego pracy upłynie zatem 22 maja, czyli w dniu poprzedzającym nawiązanie stosunku pracy.

Wymiar urlopu

Długość urlopu wypoczynkowego jest zależna m.in. od stażu pracy. Osoby, które przepracowały mniej niż 10 lat, mają prawo do 20 dni wolnych od pracy. Pracownicy mający na swoim koncie ponad 10-letni staż pracy, mogą natomiast wykorzystać 26 dni urlopu. Do liczby przepracowanych lat dolicza się również dodatkowy okres przysługujący za edukację:

  • do 3 lat za zasadniczą szkołę zawodową,
  • do 5 lat za średnią szkołę zawodową,
  • 4 lata za średnią szkołę ogólnokształcącą,
  • 6 lat za szkołę policealną,
  • 8 lat za szkołę wyższą.

Należy jednak pamiętać, że poszczególne jednostki się nie sumują, dlatego absolwentowi szkoły wyższej będzie przysługiwało tylko 8 dodatkowych lat mimo tego, że ukończył on również szkołę średnią. W stażu urlopowym uwzględnia się także służbę wojskową czy okres pobierania zasiłku dla osób bezrobotnych.

Prawo do kolejnych urlopów

Prawo do kolejnych urlopów pracownik nabywa wraz z rozpoczęciem nowego roku kalendarzowego – zatrudniony może wtedy wykorzystać cały przysługujący mu okres wypoczynkowy np. w styczniu, ponieważ nie jest to już przywilej cząstkowy.

Przykład

Monika rozpoczęła pracę w połowie roku. Prawo do przywileju w pełnym wymiarze uzyska wraz z 1. stycznia roku kolejnego.

Według kodeksu pracy pracownik może podzielić swój urlop wypoczynkowy na kilka części, ale jedna z nich nie może trwać krócej niż 14 dni kalendarzowych. W tym czasie zatrudnionemu przysługuje wynagrodzenie naliczane zgodnie z obowiązującymi na jego umowie stawkami. Pracownik może także poprosić o udzielenie bezpłatnego urlopu, ale nie może on trwać dłużej niż 3 miesiące – tego rodzaju przywilej nie wlicza się także do okresu pracy.  

Udzielanie urlopu wypoczynkowego – zasady

Terminy urlopów wypoczynkowych ustala się zazwyczaj w planie urlopów, obowiązującym w danej firmie czy przedsiębiorstwie. Uzupełniający go pracodawca bierze pod uwagę wnioski i deklaracje pracowników, chcących zrealizować przywilej w dogodnym dla siebie okresie. Osoba odpowiedzialna za ich planowanie nie musi jednak zgadzać się na zaproponowane terminy – jeśli nie ma takiej możliwości lub w tym czasie zabrakłoby specjalistów, urlop prawdopodobnie zostanie przesunięty. W przepisach nie istnieje też sprecyzowana forma udzielania urlopów – to świadczenie może być przyznawane na podstawie pisemnego wniosku urlopowego, jak również w formie ustnej lub elektronicznej. Koniecznym warunkiem jest jednak wyraźna zgoda pracodawcy na realizację urlopu wypoczynkowego w danym terminie.

Comments

comments